1. Procedura rejestracji: Wszystkie podmioty chcące dokonać rejestracji poza osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą (te rejestrują się w urzędzie miasta/gminy) stosują poniższą ustawę: "ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 z późn. zm.) [dalej ?ustawa KRS?]", oraz rejestrują się w wydziale Krajowego Rejestru Sądowego sądu rejonowego w województwie właściwym ze względu na ich siedzibę [dalej ?sąd?]. Formularze wniosków oraz adresy sądów są na: http://www.ms.gov.pl/krs/krs.shtml a. Rejestracja stowarzyszeń. Kwestie dotyczące rejestracji i funkcjonowania stowarzyszeń reguluje: "ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach. (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855)." Zgodnie z nią oraz ustawą KRS powinniśmy:
* Może ją podjąć odpowiednio zarząd lub komisja rewizyjna zamiast członków, w zależności od statutu. Dla uniknięcia bałaganu proponuję wybrać te same osoby do Komitetu Założycielskiego i Zarządu. Rejestrację przeprowadza wyłoniony w tym celu Komitet Założycielski (on pospisuje wniosek o rejestrację). Nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zebrania założycielskiego składamy w sądzie wniosek o wpis do rejestru (formularz KRS-W20) oraz załączniki:
Do wniosku należy ponadto dołączyć:
Wniosek podlega opłacie sądowej w wys. 500 zł, ale można napisać wniosek o zwolnienie z niej. Sąd ma obowiązek zarejestrować stowarzyszenie do 3 miesięcy jeśli nie ma zastrzeżeń. b. Rejestracja fundacji. Kwestie dotyczące rejestracji i funkcjonowania fundacji reguluje: "ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 z późn. zm.)" Fundację powołuje fundator w celu realizacji określonego celu społecznie użytecznego wyposażając ją w majątek do jego realizacji. Fundacja nie posiada członków, a jedynie majątek i organy nim zarządzające, choć wiele fundacji w Polsce powstało w miejsce stowarzyszeń, gdyż ustawa o fundacjach nie zabrania takiego sformułowania statutu by fundacja funkcjonowała jak stowarzyszenie. Ustawa o fundacjach jest bardziej liberalna od Prawa o stowarzyszeniach i daje nam większą swobodę przy sporządzaniu statutu, ale sądy rejestrowe mogą przeciwdziałać (podając własną interpretację prawa) rejestrowaniu fundacji w miejsce stowarzyszeń. Fundator lub fundatorzy muszą udać się do kancelarii notarialnej, gdzie notariusz sporządza akt ustanowienia fundacji, który musi określać cel fundacji oraz wysokość środków majątkowych przeznaczonych jej przez fundatora. Musimy uiścić taksę notarialną w wys. ok 30-50 zł (zwolnienie o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy o fundacjach nie przysługuje, gdyż mówi o opłacie, a nie taksie notarialnej). Inne informacje w tym akcie jak np: siedzibę, sposób realizacji mogą w nim wystąpić, ale nie są konieczne dla jego ważności. Należy też sporządzić protokół (o ile mamy więcej niż jednego fundatora), ze spotkania na którym fundatorzy:
W statucie powinno znaleźć się określenie ministra właściwego dla fundacji (organu nadzorującego), którym może być kierownik jakiegoś urzędu centralnego, np: Minister Infrastruktury, Prezes URTiP, itp. Nie później niż w ciągu 7 dni od dnia sporządzenia aktu ustanowienia fundacji fundator (lub zarząd) składa wniosek o wpis do rejestru (formularz KRS-W20) oraz załączniki:
A ponadto następujące załączniki:
Wniosek jest wolny od opłaty sądowej. 2. Funkcjonowanie fundacji/stowarzyszeń. Do wypełnienia formularzy (zamiast robić to ręcznie) wskazanych poniżej polecam darmowy program dostępny pod adresem: http://www.pity.pl/druki/index.htm Stowarzyszenia i fundacje są osobami prawnymi i podlegają wszystkim obowiązkom z tego faktu wynikającym. Dalsze informacje są wspólne dla fundacji i stowarzyszeń, a obowiązek wypełnienia podanych zobowiązań należy do zarządu (stowarzyszenia lub fundacji) jako, że on jest kierownikiem jednostki i ponosi za nią odpowiedzialność, także karną. Po zarejestrowaniu powinniśmy:
Formularze RG-1 i NIP-2 należy też stosować w celu aktualizacji danych. W przypadku fundacji Zarząd powinien wyegzekwować od Fundatora składniki majątkowe wymienione w akcie ustanowienia. Osoba prawna opodatkowana jest podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz zobowiązana jest prowadzić księgi rachunkowe i na ich podstawie sporządzać sprawozdania finansowe. W ramach podatku dochodowego trzeba składać deklaracje CIT-2 do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, który rozliczamy i w tym terminie wpłacić należny podatek. Deklaracji CIT-2 nie składa się za ostatni miesiąc roku podatkowego, za ten miesiąc wpłaca się zaliczkę w wysokości zaliczki za miesiąc poprzedni. Z obowiązku składania deklaracji CIT-2 można się zwolnić jeśli nie zamierzamy wydatkować pieniędzy na cele powodujące powstanie podatku. Wniosek o zwolnienie podlega opłacie skarbowej (5 zł). W Urzędzie Skarbowym należy też zgłosić osoby zobowiązane do obliczania i odprowadzania podatków. Urząd Skarbowy przyśle nam notkę, że wszystkich naszych pracowników należy zaopatrzyć w formularze NIP-3 i po wypełnieniu (przez nich) przekazać je urzędowi oraz, że należy to robić w przypadku zatrudnienia nowych. Po wykonaniu tego obowiązku (jeśli mamy pracowników) będziemy musieli odesłać stosowny dokument. Wszelkie operacje majątkowe należy dokumentować w księgach rachunkowych i przechowywać stosowne dowody. Księgi rachunkowe prowadzi się na podstawie ustawy o rachunkowości oraz opracowanych przez nas zasad rachunkowości dostosowanych do naszych potrzeb (byle by te zasady były zgodne ze wspomnianą ustawą). Poprawne prowadzenie ksiąg rachunkowych jest bardzo trudne i lepiej zlecić te zadanie do biura rachunkowego. Tak więc prowadzenie ksiąg rachunkowych i ewentualne (jeśli wydatkujemy środki na cele nie uprawniające do zwolnienia) płacenie podatku dochodowego od osób prawnych to nasze podstawowe obowiązki w ciągu roku. Koniec roku (31 grudnia) przynosi jednak nowe, mianowicie:
W przypadku zeznań CIT-8 istnieją zeznania wstępne i ostateczne nie ma jednak sensu w dzielić te zeznanie w przypadku małych jednostek, warto więc złożyć w obowiązującym terminie zeznanie wstępne wraz z wymaganymi dokumentami dla zeznania ostatecznego (sprawozdanie finansowe). Dodatkowo Urząd Statystyczny może nam przesłać rożne obowiązkowe sprawozdania do wypełnienia, na których podany jest termin ich odesłania. Fundacje mają jeszcze jeden dodatkowy obowiązek ? składanie sprawozdań z działalności ministrowi właściwemu, każdego roku z działalności za rok ubiegły. Za niezłożenie nie ma sankcji karnych, ale minister może zwrócić się do sądu, który w skrajnych przypadkach może zawiesić zarząd i wyznaczyć zarządcę przymusowego, a w skrajnym przypadku doprowadzić do jej likwidacji (jeśli uporczywie dalej będziemy naruszać prawo). To więc by było tyle, jak w skrócie wygląda prowadzenie fundacji i stowarzyszeń. Należy jednak dodać, że podane informacje mogą się jeszcze skąplikować jeśli np: zatrudniamy pracowników. Wtedy musimy każdemu zapewnić nadanie numeru NIP, zgłosić w ZUS, odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ZUS. Podjęcie działalności gospodarczej, itp. również powoduje komplikację przy prowadzeniu organizacji społecznych. Ważne akty prawne:
Przydatna będzie również znajomość Kodeksu Cywilnego, Kodeksu Administracyjnego, Kodeksu Postępowania Cywilnego (przynajmniej rozdziału dot. postępowania rejestrowego), oraz ew. Kodeksu Karnego Skarbowego (żeby wiedzieć jakie grożą zarządowi kary za niedopełnienie obowiązków podatkowych).